ਗ਼ਜ਼ਲਇਕਾਂਤ ਵਿਚ ਜੋ ਅਕਸਰ ਰਹੇ ਤੇ ਮੁਸਕਾਵੇ।
ਉਦਾਸ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜਸ਼ਨਾਂ ‘ਚ ਜਾ ਕੇ ਹੋ ਜਾਵੇ।
-----
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਣੈ ਤੂੰ ਨ੍ਹੇਰਿਆਂ ‘ਚੋਂ ਕਿੰਝ ਮੁੜਦੈਂ,
ਤੇਰੀ ਅਵਾਜ਼ ਤਾਂ ਅਕਸਰ ਗੁਫ਼ਾ ‘ਚੋਂ ਮੁੜ ਜਾਵੇ।
-----
ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਔੜਾਂ ‘ਚ ਵੀ ਸਿਖ਼ਰ ‘ਤੇ ਹੈ,
ਮੇਰੀ ਉਮੀਦ ਦਾ ਦਰਿਆਂ ਤਾਂ ਨਾਪਿਆ ਜਾਵੇ।
-----
ਮੇਰੇ ਨਗਰ ‘ਚ ਅਚਾਨਕ ਹੀ ਢਲ਼ ਗਿਆ ਸੂਰਜ,
ਖ਼ੁਦਾ ਕਰੇ ਕਿ ਚਰਾਗ਼ਾਂ ‘ਚ ਰਾਤ ਢਲ਼ ਜਾਵੇ।
-----
ਜਗੇ ਬੁਝੇ ਇਹ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਵੀ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ,
ਕਿ ਏਹੀ ਰਾਤ ਗਏ ਕੌਣ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਆਵੇ।
ਗ਼ਜ਼ਲਆਪਣੇ ਪਥਰਾ ਗਏ ਚਿਹਰੇ ਦਾ ਮੰਜ਼ਰ ਵੇਖ ਕੇ।
ਡਰ ਗਿਆ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਤੋਂ ਮੈਂ, ਸ਼ੀਸ਼ੇ ‘ਚ ਪੱਥਰ ਵੇਖ ਕੇ।
-----
ਜਗਮਗਾਉਂਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਧੁੰਦਲ਼ਾ ਜਾਪਿਆ,
ਨ੍ਹੇਰ ਦੇ ਸਾਗਰ ‘ਚ ਡੁਬਿਆ ਆਪਣਾ ਘਰ ਵੇਖ ਕੇ।
-----
ਸੋਚਦਾ ਰਹਿਨਾਂ ਮਿਟਾਵਾਂਗਾ ਕਿਵੇਂ ਮੈਂ ਪਿਆਸ ਨੂੰ,
ਰਾਤ ਭਰ ਬਲ਼ਦੀ ਨਦੀ ਖ਼ਾਬਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੇਖ ਕੇ।
-----
ਡਰ ਕਿਤੇ ਨਾ ਟੁੱਟ ਜਾਵਾਂ ਧਰਤ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਤੋਂ ਹੀ,
ਜੀਅ ਕਰੇ ਉੱਚਾ ਉੜਾਂ, ਮੈਂ ਨੀਲ ਅੰਬਰ ਵੇਖ ਕੇ।
-----
ਦਿਲ ਤਾਂ ਆਖਰ ਦਿਲ ਹੀ ਸੀ ਹੋਣਾ ਹੀ ਸੀ ਉਸਨੇ ਉਦਾਸ,
ਖੰਡਰਾਂ ਵਿਚ ਡੁੱਬਦੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਮੰਜ਼ਰ ਵੇਖ ਕੇ।
----
ਸੁਰਖ਼ ਫੁਲ ਸੜਦੇ, ਧੁਆਂਖੇ ਖ਼ਾਬ ਤੇ ਝੁਲ਼ਸੇ ਬਦਨ,
ਯਾਦ ਕੀ ਕੀ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਲ਼ ਰਿਹਾ ਘਰ ਵੇਖ ਕੇ।
-----
ਸੋਚਿਆ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਦਿਲ ਦਾ ਵੀ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ ਬੜਾ,
ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਰੇਤ ਦਾ ਘਰ ਵੇਖ ਕੇ।
-----
ਤੁਰ ਪਿਆ ਸਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਸਭ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਮਰ ਭਰ,
ਰੁਕ ਗਿਆ ਪਰ ਤੇਰਿਆਂ ਪੈਰਾਂ ‘ਚ ਝਾਂਜਰ ਵੇਖ ਕੇ।
ਗ਼ਜ਼ਲਵਣ ‘ਚ ਘਰ ਦੀ ਯਾਦ ਆਈ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਗ਼ਮ ਨ ਸੀ।
ਸੀ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਵੀ ਨਿਰਾ ਪੱਥਰ, ਮਗਰ ਗੌਤਮ ਨ ਸੀ।
-----
ਕੁਝ ਪਲਾਂ ਅੰਦਰ ਹੀ ਉਸਨੇ ਸੜ ਕੇ ਹੋ ਜਾਣਾ ਸੀ ਰਾਖ਼,
ਟੁੱਟਦੇ ਤਾਰੇ ਦੀ ਫਿਰ ਵੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਮੱਧਮ ਨ ਸੀ।
-----
ਕੀ ਪਤਾ ਉਹ ਬਿਰਖ਼ ਨਾਲ਼ੋਂ ਕਿੰਝ ਵਿਛੜੀ ਹੋਏਗੀ,
ਬੰਸਰੀ ‘ਚੋਂ ਚੀਕ ਨਿਕਲ਼ਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਸਰਗਮ ਨ ਸੀ।
-----
ਦੂਰ ਤੋਂ ਤਕਿਆ ਤਾਂ ਸਾਬਤ, ਨੇੜ ਤੋਂ ਜਦ ਦੇਖਿਆ,
ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਇਕ ਸ਼ਖ਼ਸ ਵੀ ਸਾਲਮ ਨ ਸੀ।
-----
ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਤ ਕਿ ਜਿਸਦੀ ਨ ਸੀ ਕੋਈ ਸਵੇਰ,
ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੀੜ ਕਿ ਜਿਸਦੀ ਕੋਈ ਮਰਹਮ ਨ ਸੀ।
ਗ਼ਜ਼ਲਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵੀ ਹੈ, ਮਗਰ ਤਿੜਕਣ ਦਾ ਵੀ ਡਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੇਰੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਸੰਗਮਰਮਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
-----
ਕਿਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕਣੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਧੁਖ਼ਦੀ ਰਹਿ ਗਈ ਹੋਣੀ,
ਜੋ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਬਾਦ੍ਹ ਮੁੜਕੇ ਘਰ ਮੁਸਾਫ਼ਿਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
-----
ਤੁਸੀਂ ਚਾਹਤ ਕਹੋ ਇਸਨੂੰ ਜਾਂ ਪਾਗਲਪਨ ਕਹੋ ਇਸਨੂੰ,
ਨਦੀ ਦੇ ਪਾਸ ਚਲਕੇ ਖ਼ੁਦ ਸਮੁੰਦਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
-----
ਨਹੀਂ ਮੰਜ਼ਿਲ ਕੁਈ, ਰੁਕਣਾ ਨਾ ਮੈਂ ਰ੍ਹਾਵਾਂ ਸਰਾਵਾਂ ਵਿਚ,
ਮੇਰੇ ਰਸਤੇ ‘ਚ ਭਾਵੇਂ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
-----
ਮੈਂ ਪਰ-ਹੀਣਾ ਪਰਿੰਦਾ, ਬੰਦ ਹਾਂ ਇਕ ਪਿੰਜਰੇ ਅੰਦਰ,
ਮੇਰੇ ਖ਼ਾਬਾਂ ‘ਚ ਐਵੇਂ ਨੀਲ-ਅੰਬਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
-----
ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਾ ਗਿਆਂ ਮਛਲੀ ਦੀ ਅਖ ਵਿਚ, ਪਰ ਨ ਤੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ,
ਮੇਰੇ ਬਣਵਾਸ ਵਿਚ ਕੇਹਾ ਸੁਅੰਬਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗ਼ਜ਼ਲਦੀਵਿਆਂ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ ਜਾਂ ਹੈ ਮੁਕੱਦਰ।
ਮੇਰਾ ਦਿਲ, ਕਿਉਂ ਮੇਰਾ ਦਿਲ, ਬਲ਼ਦਾ ਹੈ ਅਕਸਰ?
-----
ਪੌਣ ਨੇ ਪਲ ਭਰ ‘ਚ ਦਿੱਤਾ ਮੇਟ ਉਸਨੂੰ,
ਉਮਰ ਭਰ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਮੈਂ ਜੋ ਰੇਤ ਉੱਪਰ।
-----
ਮੈਂ ਨਦੀ ਹਾਂ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਟੁਕੜਾ ਟੁਕੜਾ ਕਰਕੇ,
ਮੈਂ ਕਈ ਰੰਗਾਂ ‘ਚ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਸਮੁੰਦਰ।
-----
ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਸਮਝੇਂ ਸਿਤਾਰਾ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ,
ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਾਂਗੂੰ ਖ਼ਲਾ ਵਿਚ ਭਟਕੇ ਪੱਥਰ।
-----
ਗੂੰਜ ਹਾਂ ਤੇ ਮਨ ‘ਚ ਮੇਰੇ ਡਰ ਹੈ ਏਹੋ,
ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਣਾ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੀਕਰ।
-----
ਐ ਦਰਖਤੋ! ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਵੋ ਤੁਸੀਂ ਵੀ,
ਚੀਕਦੀ ਫਿਰਦੀ ਹਵਾ ਜੰਗਲ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ।
ਗ਼ਜ਼ਲਪੌਣ ਖ਼ਬਰੇ ਉਸਦਿਆਂ ਕੰਨਾਂ ‘ਚ ਕੀ ਕੀ ਪਾ ਗਈ ਹੈ।
ਬਿਰਖ਼ ਦੀ ਹਰ ਸ਼ਾਖ਼ ‘ਤੇ ਇਕ ਦਮ ਪਲੱਤਣ ਆ ਗਈ ਹੈ।
-----
ਅਗਨ ਬਣਕੇ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਪਰਬਤ ‘ਤੋਂ ਇਉਂ ਉਤਰੀ ਨਦੀ ਅਜ,
ਧੁਖ਼ ਰਹੇ ਮੇਰੇ ਬਦਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਸੁਲ਼ਘਾ ਗਈ ਹੈ।
------
ਚੁੱਪ ਨੇ ਪੌਣਾਂ, ਉਦਾਸੀ ਚਾਂਦਨੀ, ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਝਾਂਜਰ,
ਤੇਰੇ ਬਾਝੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਹੀ ਪਥਰਾ ਗਈ ਹੈ।
-----
ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ, ਦੂਰ ਮੰਜ਼ਿਲ, ਸੀਤ ‘ਵਾ, ਵਲ਼ਦਾਰ ਰਸਤਾ,
ਸਾਥ ਨਾ ਤੇਰਾ ਤੇ ਉੱਪਰ ਰਾਤ ਕਾਲ਼ੀ ਛਾ ਗਈ ਹੈ।
-----
ਬਰਫ਼ ਕੈਸੀ ਬਰਫ਼ ਸੀ ਉਹ ਪਾ ਕੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲ਼ ਯਾਰੀ,
ਖੁਰ ਗਈ ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਤੇ ਸਾਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਪਿਘਲਾ ਗਈ ਹੈ।
ਗ਼ਜ਼ਲਇਨ੍ਹਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਛਾਵਾਂ ਨੇ ਲੂਹ ਦੇਣੇ ਬਦਨ ਯਾਰੋ।
ਮਘਾਵਣਗੇ ਜੋ ਰੂਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਅੱਗ ਦੇ ਫੁੱਲ ਹਨ ਯਾਰੋ।
-----
ਮੇਰੀ ਬਸਤੀ ‘ਚ ਕਿਉਂ ਹਰ ਦਿਨ ਹੀ ਸੂਹੇ ਫੁੱਲ ਸੜਦੇ ਨੇ,
ਤੇ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ‘ਚੋਂ ਚੀਕਾਂ ਸੁਣਨ ਯਾਰੋ।
-----
ਮੇਰੇ ਸ਼ਿਅਰਾਂ ਦੀਆਂ ਟ੍ਹਾਣਾਂ ‘ਤੇ ਇਹ ਜੋ ਫੁੱਲ ਖਿੜ ਆਏ,
ਜਾਂ ਇਹ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਤੁਹਾਡੀ ਹੈ ਜਾਂ ਕੰਡਿਆਂ ਦੀ ਚੁਭਨ ਯਾਰੋ।
------
ਸਮੁੰਦਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਮੈਂ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਨਹੀਂ ਉਸਨੂੰ,
ਮੈਂ ਰੇਤੇ ਦੀ ਨਦੀ ਦਾ ਰੋਜ਼ ਹੀ ਸੁਣਦਾਂ ਰੁਦਨ ਯਾਰੋ।
-----
ਮੈਂ ਵਾਸੀ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਜੰਗਲ਼ ਦਾ ਹਾਂ ਪਰ ਜਿਸਮ ਸੜਦਾ ਹੈ,
ਘਣੇ ਬਰਫ਼ੀਲੇ ਜੰਗਲ਼ ਵਿਚ ਵੀ ਹੈ ਕੈਸੀ ਜਲਨ ਯਾਰੋ।
-----
ਹਨੇਰਾ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਨਾ ਰੁਕਿਉ ਤੁਸੀਂ ਰਾਹ ਵਿਚ,
ਯਕੀਨਨ ਹੀ ਦਿਸੇਗੀ ਅੰਤ ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਿਰਨ ਯਾਰੋ।
ਗ਼ਜ਼ਲਰਾਤ ਭਰ ਜੇ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ੋਰ ਸੀ ਮਚਿਆ ਰਿਹਾ।
ਰਾਤ ਭਰ ਵਾਦੀ ‘ਚ ਵੀ ਤਾਂ ਘੋਰ ਸੰਨਾਟਾ ਰਿਹਾ।
----
ਰੁਕ ਗਏ ਤਾਂ ਮੌਤ, ਚਲਣਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ,
ਉਮਰ ਭਰ ਇਕ ਸ਼ਖ਼ਸ ਤਪਦੀ ਰੇਤ ਤੇ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ।
----
ਰਾਤ ਭਰ ਉਡਦਾ ਰਿਹਾ ਇਹ ਅੰਬਰਾਂ ਵਿਚ ਬੇਖ਼ਬਰ,
ਰਾਤ ਭਰ ਮੈਂ ਡੂੰਘਿਆਂ ਖੂਹਾਂ ‘ਚ ਉੱਤਰਦਾ ਰਿਹਾ।
----
ਉਹ ਸੀ ਜਾਦੂਗਰ ਉਹ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਹੀ ਲੈ ਆਇਆ ਬਹਾਰ,
ਮੈਂ ਖੜ੍ਹਾ ਬਾਹਰ ਹਵਾ ਵਿਚ ਰੰਗ ਹੀ ਭਰਦਾ ਰਿਹਾ।
----
ਫੁੱਲ ਵੀ ਸਨ, ਮਹਿਕ ਵੀ ਸੀ, ਰੰਗ ਵੀ ਸਨ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ,
ਸ਼ਹਿਰ ਤੇਰਾ, ਪਰ ਤੇਰੇ ਬਾਝੋਂ ਬੜਾ ਤਨਹਾ ਰਿਹਾ।
ਗ਼ਜ਼ਲਮੈਂ ਹਰੇ ਮੌਸਮ ‘ਚ ਫਿਰ ਪੁੰਗਰਣ ਦੀ ਲਾ ਬੈਠਾ ਸਾਂ ਆਸ।
ਝੜ ਰਹੇ ਪੱਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ ਮੈਨੂੰ ਉਦਾਸ।
----
ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਥਲ ‘ਚ ਤੈਨੂੰ ਛਾਂ ਕਰਾਂ ਪਰ ਕਿੰਝ ਕਰਾਂ,
ਹੁਣ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਸਾਇਆ ਨਹੀਂ ਹੈ ਮੇਰੇ ਪਾਸ।
----
ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੈ ਇਹ ਮੌਸਮ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੈ ਸਮਾਂ,
ਨਾ ਰਹੀ ਸੀਨੇ ‘ਚ ਧੜਕਣ ਨਾ ਰਹੀ ਫੁੱਲਾਂ ‘ਚ ਬਾਸ।
----
ਕੀ ਪਤਾ ਕਿਹੜੇ ਥਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ ਗੁਜ਼ਰੀ ਇਹ ਨਦੀ,
ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਪੀ ਕੇ ਵੀ ਇਸਦੀ ਅਜੇ ਬਾਕੀ ਹੈ ਪਿਆਸ।
----
ਉਹ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਦੀ ਹਰਿਕ ਧੜਕਣ ‘ਚ ਹੀ ਹਾਜ਼ਿਰ ਰਿਹਾ,
ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਹਿਜਰ ਦੇ ਮੌਸਮ ‘ਚ ਨਾ ਹੋਇਆ ਉਦਾਸ।
ਗ਼ਜ਼ਲਮੈਂ ਸੁੰਨੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਰ ਬੰਦ ਡਾਇਰੀ
ਅਜੇ ਰੱਖੀ ਹੀ ਸੀ, ਦੀਵਾ ਬੁਝਾ ਕੇ।
ਕਿ ਮੇਰੇ ਖ਼ਾਬ ਦੇ ਅਸਮਾਨ ਅੰਦਰ
ਗ਼ਜ਼ਲ ਉਤਰੀ ਸੁਨਿਹਰੀ ਖੰਭ ਲਾ ਕੇ।
----
ਜਦੋਂ ਤੂਫ਼ਾਨ ਆਇਆ ਕੀ ਕਰੇਂਗਾ
ਤੂੰ ਇਕ ਇਕ ਲਹਿਰ ਕੋਲੋਂ ਵੀ ਡਰੇਂਗਾ
ਤੂੰ ਖ਼ੁਦ ਅੰਜਾਮ ਅਪਣਾ ਲਿਖ ਲਿਆ ਹੈ
ਨਦੀ ਕੰਢੇ ਤੂੰ ਘਰ ਰੇਤੇ ਦਾ ਪਾ ਕੇ।
----
ਸੁਲਗਦੇ ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋੜ੍ਹ ਆਇਆਂ
ਨਦੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਮੋੜ ਆਇਆਂ
ਮੈਂ ਅਜ ਦੀ ਰਾਤ ਕਿੰਨਾ ਸੁਰਖ਼ਰੂ ਹਾਂ
ਮੈਂ ਇਕ ਇਕ ਹਰਫ਼ ਅਜ ਉਸਦਾ ਜਲਾ ਕੇ।
----
ਇਹ ਜਿਸਮੀ ਫ਼ਾਸਿਲਾ ਰਖ ਲੈ ਤੂੰ ਪਿਆਰੇ
ਕਵੀ ਹਾਂ, ਹਰਫ਼ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਨੇ ਸਾਰੇ
ਬਦਨ ਦੇ ਪਾਰ ਤੇਰੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ
ਮਿਲਾਂਗਾ, ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਪੁਲ਼ ਬਣਾ ਕੇ।
----
ਮੁਫ਼ਾਈਲੁਨ ਮੁਫ਼ਾਈਲੁਨ ਫ਼ਊਲੁਨ
ਭਲਾ ਕੀ ਜਿਸਮ ਯਾਰੋ ਆਤਮਾ ਬਿਨ
ਕਰੇਂਗਾ ਕੀ ਬਿਨਾ ਸੰਵੇਦਨਾ ਤੋਂ
ਇਕੱਲੇ ਸ਼ਿਅਰ ਬਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਸਜਾ ਕੇ।
ਗ਼ਜ਼ਲਸੀ ਪੈਰਾਂ ‘ਚ ਛਾਲੇ ਤੇ ਰਾਹਾਂ ‘ਚ ਕਿਰਚਾਂ
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਭੁਲਾ ਕੇ ਮੈਂ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਮੈਂ ਬਰਫ਼ੀਲੇ ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਤਪਦੇ ਥਲਾਂ ਵਿਚ
ਬੜੀ ਦੇਰ ਤਕ ਖ਼ਾਬ ਲਭਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
----
ਗ਼ਮੀ ਸੀ ਜਾਂ ਗਰਦਸ਼ ਜਾਂ ਧੁੰਦਲਾ ਚੁਫੇਰਾ
ਸਫ਼ਰ ਵਿਚ ਉਦਾਸੀ ਸੀ ਜਾਂ ਸੀ ਹਨੇਰਾ
ਮੇਰੇ ਯਾਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ ਸਜਰਾ ਸਵੇਰਾ
ਸੋ ਚਾਨਣ ਲਈ ਖ਼ੁਦ ਮੈਂ ਬਲ਼ਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
----
ਮੈਂ ਪਰਤਣ ਲਈ ਘਰ ਬੜੀ ਦੇਰ ਕੀਤੀ
ਨ ਪੁੱਛੋ ਤੁਸੀਂ ਮੈਂ ਹੈ ਕੀ ਕੁਝ ਗੁਵਾਇਆ
ਮੇਰੇ ਯਾਰ ਦਸਦੇ ਨੇ ਹਰ ਸ਼ਾਮ ਘਰ ਵਿਚ
ਮੇਰੇ ਨਾਂਅ ਦਾ ਦੀਵਾ ਹੀ ਜਗਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
----
ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਸੀ ਉਹ ਚੁਪ-ਚਾਂ ਪਏ ਸਨ
ਮੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਸੌਂਅ ਰਹੇ ਸਨ
ਜਾਂ ਸੀ ਰਾਤ ਧੁਖ਼ਦੀ, ਜਾਂ ਮੈਂ ਬਲ਼ ਰਿਹਾ ਸਾਂ
ਜਾਂ ਅੰਬਰ ਦਾ ਤਾਰਾ ਸੁਲਗਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
----
ਤਮੰਨਾ ਸੀ ਦਿਲ ਵਿਚ, ਕੋਈ ਵੀ ਨ ਡਰ ਸੀ
ਜੋ ਪੌਣਾਂ ਨੇ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੀ।
ਸਮੋ ਕੇ ਘਣਾ ਦਰਦ ਸਤਰਾਂ ‘ਚ, ਫਿਰ ਵੀ
ਮੈਂ ਰੇਤੇ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੀ ਲਿਖਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸਾਹਿਤਕ ਨਾਮ: ਕੁਲਵਿੰਦਰਅਜੋਕਾ ਨਿਵਾਸ: ਕੈਲੇਫੋਰਨੀਆ, ਯੂ.ਐੱਸ.ਏ.
ਕਿਤਾਬਾਂ: ਗ਼ਜ਼ਲ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ: ਨੀਲੀਆਂ ਲਾਟਾਂ ਦਾ ਸੇਕ
ਦੋਸਤੋ! ਇੱਕ ਫੋਨ ਕਾਲ ਦਾ ਮਾਣ ਰੱਖਦਿਆਂ ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬੇਹੱਦ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਆਰਸੀ ਲਈ ਭੇਜੀਆਂ ਹਨ। ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਪਾਠਕ/ ਲੇਖਕ ਦੋਸਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ‘ਆਰਸੀ’ ਦੀ ਅਦਬੀ ਮਹਿਫ਼ਲ 'ਚ ਖ਼ੁਸ਼ਆਮਦੀਦ ਆਖਦੀ ਹੋਈ, ਅੱਜ ਦੋ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦਾ ਮਾਣ ਹਾਸਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਬਾਕੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਆਰਸੀ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ 'ਚ ਸਾਂਭ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਉਂਣ ਵਾਲ਼ੇ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।
---
ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਜੀ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਧੂਰੀ ਹੈ। ਜਿਉਂ ਹੀ ਬਾਕੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਮਿਲ਼ੇਗਾ, ਸਾਹਿਤਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਅਪਡੇਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਏਗਾ। ਟਰਾਂਟੋ, ਕੈਨੇਡਾ ਵਸਦੀ ਲੇਖਿਕਾ ਸੁਰਜੀਤ ਜੀ ਦਾ ਵੀ ਬਹੁਤ-ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਕਰੀਆ, ਜਿਨ੍ਹਾ ਨੇ ਆਰਸੀ ਦਾ ਲਿੰਕ ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਜੀ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ।
-----
ਗ਼ਜ਼ਲ
ਨ ਸੋਚ ਇਹ ਕੇ ਮੈਂ ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ
ਕਿਤੇ ਉਜਾੜਾਂ ‘ਚ ਗ਼ਰਕਣਾ ਹੈ।
ਹਰੇਕ ਘਰ ਦਾ ਹੈ ਫ਼ਿਕਰ ਮੈਨੂੰ
ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤੇ ਉਗਮਣਾ ਹੈ।
----
ਮੈਂ ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਦੁਆ ਹਾਂ ਕਰਦਾ
ਉਜਾੜ ਬਸਤੀ ‘ਚ ਬੀਜ ਪੁੰਗਰਣ
ਕਿ ਮਰਨੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰੇਕ ਘਰ ਵਿਚ
ਮੈਂ ਸੂਹੇ ਫ਼ੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਹੈ।
----
ਮੈਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋਇਆ ਵੀ ਹਾਂ ਤਾਂ ਕੀਕੂੰ
ਨ ਪੌਣ ਵਿਚ ਹਾਂ ਨ ਖ਼ਾਕ ਵਿਚ ਹਾਂ
ਨ ਹੁਣ ਮੈਂ ਪੌਣਾਂ ‘ਚ ਉੱਡ ਸਕਣੈ
ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮਿੱਟੀ ‘ਚ ਮਹਿਕਣਾ ਹੈ।
----
ਇਹ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਦਾ ਹੈ ਸ਼ਹਿਰ ਮੇਰਾ
ਯਕੀਨ ਕਿਸਦਾ ਕਰਾਂ ਮੈਂ ਏਥੇ
ਦਿਸਣ ਤਾਂ ਜਾਣੇ ਪਛਾਣੇ ਚਿਹਰੇ
ਤੇ ਸ਼ਖ਼ਸ ਇਕ ਵੀ ਨ ਆਪਣਾ ਹੈ।
----
ਕਿ ਸੋਨ ਰੰਗੇ ਨੇ ਖੰਭ ਉਸਦੇ
ਤੇ ਖੂਬਸੂਰਤ ਅਕਾਸ਼ ਨੀਲਾ
ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਪਿੰਜਰੇ ‘ਚ ਚੋਗ ਮਿਲਦੈ
ਨ ਉਸ ਪਰਿੰਦੇ ਨੇ ਉੱਡਣਾ ਹੈ।
----
ਮੁੜਾਂਗਾ ਮੈਂ ਨਾ ਕਦੇ ਵੀ ਵਾਪਿਸ
ਮੈਂ ਖਬਰੇ ਰਾਹਾਂ ‘ਚ ਗਰਕ ਜਾਵਾਂ
ਤੂੰ ਸ਼ਾਮ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁੜ ਜਾ
ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਦ ਤਕ ਉਡੀਕਣਾ ਹੈ।
===========
ਗ਼ਜ਼ਲ
ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸੂਰਜ ਕਿ ਹਰ ਇਕ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਢਲ਼ਦਾ ਰਹਾਂਗਾ।
ਮੈਂ ਬੜਾ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਦੀਵਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਬਲ਼ਦਾ ਰਹਾਂਗਾ।
----
ਤਿੱਖੀਆਂ ਸੂਲਾਂ ਨੇ ਹਰ ਇਕ ਪੈਰ ਉੱਤੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਐਪਰ,
ਮੈਂ ਮੁਸਾਫ਼ਿਰ ਹਾਂ ਮੈਂ ਹਰ ਦਮ ਬੇਧੜਕ ਚਲਦਾ ਰਹਾਂਗਾ।
----
ਫ਼ਿਕਰ ਨਾ ਕਰਨਾ ਮੇਰਾ, ਰਖਣਾ ਖਿਆਲ ਅਪਣਾ ਹਮੇਸ਼ਾ,
ਹਰ ਕਦਮ ‘ਤੇ ਠੋਕਰਾਂ ਖਾ ਕੇ ਮੈਂ ਸੰਭਲਦਾ ਰਹਾਂਗਾ।
----
ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਹੋਣਾ ਸ਼ਾਂਤ ਜਦ ਵੀ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹੇਗਾ,
ਰਾਤ ਭਰ ਅਪਣੇ ਬਦਨ ਵਿਚ ਡੁੱਬਕੇ ਬਲ਼ਦਾ ਰਹਾਂਗਾ।
----
ਪੌਣ ਹਾਂ ਜਿੰਨੀ ਮੈਂ ਪੌਣਾਂ ਵਿਚ ਬਿਖ਼ਰ ਜਾਣਾ ਹੈ ਆਖਿਰ,
ਖ਼ਾਕ ਹਾਂ ਜਿੰਨੀ ਮੈਂ ਓਨਾ ਖ਼ਾਕ ਵਿਚ ਰਲ਼ਦਾ ਰਹਾਂਗਾ।
