ਮੌਸਮ

ਆਰਸੀ ਤੇ ਨਵੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ

ਦੋਸਤੋ! ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੀ ਹੋ ਕਿ ਆਰਸੀ ਨੂੰ Facebook ਅਤੇ Twitter ਨਾਲ਼ ਵੀ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ਼ ਇਹਨਾਂ ਸਾਈਟਾਂ ਤੇ ਅਕਾਊਂਟ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਰਸੀ ਬਲੌਗ ਨੂੰ ਓਥੋਂ ਵੀ join ਅਤੇ follow ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਲਿੰਕ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿੱਤੇ ਹਰ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਮਸ਼ਕੂਰ ਹਾਂ।
ਅਦਬ ਸਹਿਤ
ਤਨਦੀਪ ਤਮੰਨਾ



Monday, October 11, 2010

ਤਰਸੇਮ ਨੂਰ - ਗ਼ਜ਼ਲ

ਧੰਨਵਾਦ: ਇਕਵਿੰਦਰ ਜੀ ਦਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗ਼ਜ਼ਲ ਆਰਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ਼ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜੀ।
******
ਗ਼ਜ਼ਲ

ਤੈਨੂੰ ਚੇਤੇ ਕਰਦੇ-ਕਰਦੇ।

ਜੀ ਉਠਿਆ ਮੈਂ ਮਰਦੇ-ਮਰਦੇ।

-----

-----

ਜਾਂ ੳਹਨੂੰ ਕੁਝ ਦੇ ਕੇ ਮੋਤੀ,

ਜਾਂ ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਪੱਥਰ ਕਰਦੇ।

-----

ਮੁਖੜੇ ਤੋਂ ਸਰਕਾ ਕੇ ਪਰਦਾ,

ਚੰਨ ਨੂੰ ਪਾਣੀ-ਪਾਣੀ ਕਰਦੇ।

-----

ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਹੱਥ-ਪੈਰ ਉਹ ਮਾਰਨ,

ਤੇਰੇ ਡੋਬੇ ਨਹੀਓਂ ਤਰਦੇ।

-----

ਚੰਗੇ ਬੰਦੇ , ਗੱਲ ਹਮੇਸ਼ਾ,

ਚੰਗੀ ਸੁਣਦੇ, ਚੰਗੀ ਕਰਦੇ।

-----

ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਜ਼ੋਰ ਹੈ ਕਾਹਦਾ ?

ਤੇਰੀ ਮਰਜ਼ੀ ਜੋ ਵੀ ਕਰਦੇ।

-----

ਉਹ ਵੀ ਜੀਵਨ ਕਾਹਦਾ ਜੀਵਨ,

ਜਿਹੜਾ ਲੰਘੇ ਡਰਦੇ-ਡਰਦੇ।

-----

ਤਾਂ ਵੀ ‘ਨੂਰ’ ਨਜ਼ਰ ਆਏਗਾ,

ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨੇ ਪਰਦੇ ਕਰਦੇ।

Sunday, October 10, 2010

ਜਨਾਬ ਹਫ਼ੀਜ਼ ਜਲੰਧਰੀ ਸਾਹਿਬ - ਉਰਦੂ ਰੰਗ

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਦੋ ਰੋਜ਼ ਮੇਂ ਸ਼ਬਾਬ ਕਾ ਆਲਮ ਗੁਜ਼ਰ ਗਯਾ।
ਬਦਨਾਮ ਕਰਨੇ ਆਯਾ ਥਾ ਬਦਨਾਮ ਕਰ ਗਯਾ।
-----
ਬੀਮਾਰੇ-ਗ਼ਮ 1 ਮਸੀਹ 2 ਕੋ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਗਯਾ।
ਉੱਠਾ, ਝੁਕਾ, ਸਲਾਮ ਕੀਯਾ, ਗਿਰ ਕੇ ਮਰ ਗਯਾ।
-----
ਗੁਜ਼ਰੇ ਹੁਏ ਜ਼ਮਾਨੇ ਕਾ ਅਬ ਤਜ਼ਕਿਰਾ 3 ਹੀ ਕਯਾ,
ਅੱਛਾ ਗੁਜ਼ਰ ਗਯਾ, ਬਹੁਤ ਅੱਛਾ ਗੁਜ਼ਰ ਗਯਾ।
-----
ਦੇਖੋ ਯੇ ਦਿਲ ਲਗੀ ਕਿ ਸਰੇ-ਰਹਗੁਜ਼ਾਰੇ-ਹੁਸਨ 4,
ਇਕ ਇਕ ਸੇ ਪੂਛਤਾ ਹੂੰ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਕਿਧਰ ਗਯਾ।
-----
ਐ ਚਾਰਾਗਰ 5 ਮਨਾ ਮੇਰੇ ਤੇਗ਼-ਆਜ਼ਮਾ 6 ਕੀ ਖ਼ੈਰ,
ਅਬ ਦਰਦੇ-ਸਰ ਕੀ ਫ਼ਿਕਰ ਨ ਕਰ, ਦਰਦੇ-ਸਰ ਗਯਾ।
-----
ਅਬ ਮੇਰੇ ਰੋਨੇ ਵਾਲੋ ਖ਼ੁਦਾਰਾ 7 ਜਵਾਬ ਦੋ,
ਵੋ ਬਾਰ ਬਾਰ ਪੂਛਤੇ ਹੈਂ ਕੌਨ ਮਰ ਗਯਾ।
-----
ਸ਼ਾਯਦ ਸਮਝ ਗਯਾ ਮੇਰੇ ਤੂਲੇ-ਮਰਜ਼ 8 ਕਾ ਰਾਜ਼,
ਅਬ ਚਾਰਾਗਰ ਨਾ ਆਏ, ਅਬ ਚਾਰਾਗਰ ਗਯਾ।
-----
ਅਬ ਇਬਤਦਾ-ਏ-ਇਸ਼ਕ 9 ਕਾ ਆਲਮ ਕਹਾਂ ‘ਹਫ਼ੀਜ਼’,
ਕਸ਼ਤੀ ਮੇਰੀ ਡਬੋ ਕੇ ਵੋ ਸਾਹਿਲ ਉਤਰ ਗਯਾ।
*****
ਔਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ: ਬੀਮਾਰੇ-ਗ਼ਮ 1 – ਇਸ਼ਕ ਦਰ ਗ਼ਮ ਦਾ ਰੋਗੀ, ਮਸੀਹ 2 – ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ਾ, ਤਜ਼ਕਿਰਾ 3 – ਚਰਚਾ ਕਰਨਾ, ਯਾਦ ਕਰਨਾ, ਸਰੇ-ਰਹਗੁਜ਼ਾਰੇ-ਹੁਸਨ 4 – ਉਹ ਰਾਹ, ਜਿੱਥੋਂ ਸੁੰਦਰੀਆਂ ਗੁਜ਼ਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਚਾਰਾਗਰ 5 – ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤੇਗ਼-ਆਜ਼ਮਾ 6 – ਤਲਵਾਰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲ਼ੇ ਦੀ, ਖ਼ੁਦਾਰਾ 7 – ਰੱਬ ਦੇ ਵਾਸਤੇ, ਤੂਲੇ-ਮਰਜ਼ 8 – ਰੋਗ ਦੇ ਲੰਬਾ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਣ, ਇਬਤਦਾ-ਏ-ਇਸ਼ਕ 9 – ਮੁਹੱਬਤ ਦੀ ਸ਼ਰੂਆਤ

Saturday, October 9, 2010

ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਕੁੱਲਾ - ਗ਼ਜ਼ਲ

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਬਣ ਗਈ ਦਿਲ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਇਕ ਨਜ਼ਰ।

ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਹੁਣ ਰਹੂ ਆਪਣਾ ਸਫ਼ਰ।

-----

ਤੁਰਨ ਵੇਲ਼ੇ ਰੁੱਖ ਖੜ੍ਹੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ,

ਸਿਸਕਦੀ ਹੋਈ ਹਵਾ ਆਈ ਮਗਰ।

-----

ਬੇਖ਼ੁਦੀ ਵਿਚ ਪੈਰ ਕਿੱਧਰ ਲੈ ਤੁਰੇ,

ਦੱਸ, ਦਿਲਾ! ਪਹੁੰਚੇ ਹਾਂ ਹੁਣ ਕਿਹੜੇ ਨਗਰ।

----

ਜਾਚ ਸਿੱਖ ਲਈ ਕੰਡਿਆਂ ‘ਤੇ ਤੁਰਨ ਦੀ,

ਹੁਣ ਕਠਿਨ ਲਗਦੀ ਨਹੀਂ ਕੋਈ ਡਗਰ।

-----

ਮੈਂ ਵਿਰੋਧੀ ‘ਵਾ ‘ਚ ਵੀ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ,

ਇਹ ਸੀ ਤੇਰੇ ਸਾਥ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਅਸਰ।


Friday, October 8, 2010

'ਸਾਬਿਰ' ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰੀ - ਉਰਦੂ ਰੰਗ

ਸਾਹਿਤਕ ਨਾਮ: ‘ਸਾਬਿਰ’ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰੀ

ਜਨਮ: 06 ਜੂਨ, 1928

ਜਨਮ ਸਥਾਨ: ਅਹਿਰਾਣਾ ਖ਼ੁਰਦ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ: ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ

ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ: ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ : ਬਜ਼ਮ-ਏ-ਕੰਦੀਲ

ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧੰਨਵਾਦ: ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਸਦੇ ਗ਼ਜ਼ਲਗੋ ਇਕਵਿੰਦਰ ਜੀ ਦਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਬਿਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਆਰਸੀ ਲਈ ਭੇਜੀ।

******

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਸਦੀਓਂ ਸੇ ਧੁਲ ਕੇ ਬਾਂਸ ਪੇ ਲਟਕੀ ਰਹੀ ਕਮੀਜ਼।

ਗ਼ਮ ਕੀ ਕਹੇ ਹੈ ਦਾਸਤਾਂ ਰੋਤੀ ਹੁਈ ਕਮੀਜ਼।

-----

ਮੁਫ਼ਲਿਸ ਕੇ ਤਨ ਪੇ ਚੀਥੜੇ ਬਨ ਕਰ ਪੜੀ ਰਹੇ,

ਰੋ-ਰੋ ਕੇ ਚੀਖ਼ਤੀ ਰਹੀ ਸੂਲੀ ਚੜ੍ਹੀ ਕਮੀਜ਼।

-----

ਪੱਥਰ ਕਾ ਦਿਲ ਲੀਏ ਹੁਏ ਦੇਖੇ ਹੈ ਚਾਰ ਸੂ,

ਪੈਬੰਦ ਇਸ ਕਦਰ ਲਗੇ ਰੋਨੇ ਲਗੀ ਕਮੀਜ਼।

-----

ਝੂੰਝਲਾ ਦੀਆ ਹੈ ਵਕਤ ਕੀ ਗਰਦਿਸ਼ ਨੇ ਇਸ ਕਦਰ,

ਕੁਛ ਮੂੰਹ ਸੇ ਬੋਲਤੀ ਨਹੀਂ ਜਨਮੋਂ ਜਲੀ ਕਮੀਜ਼।

-----

ਕਪੜੇ ਕੇ ਥਾਨ ਸੇ ਕਟੀ ਕੈਂਚੀ ਕੀ ਕਾਟ ਸੇ,

ਸੂਈ ਕੀ ਨੋਕ ਸੇ ਸਿਲੀ ਤੋ ਫਿਰ ਬਨੀ ਕਮੀਜ਼।

-----

ਸੂਰਜ ਕੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਸੇ ਹੋ ਜੈਸੇ ਨਿਖ਼ਰ ਗਈ,

ਕੁਛ ਇਸ ਤਰਹ ਧੁਲੀ ਹੁਈ ਲਗਨੇ ਲਗੀ ਕਮੀਜ਼।

-----

‘ਸਾਬਿਰ’ ਕੇ ਹਾਥ ਸੇ ਕਹਾਂ ਮਛਲੀ ਨਿਕਲ ਗਈ ?

ਪਾਨੀ ਮੇਂ ਭੀਗ ਕਰ ਭੀ ਕਿਉਂ ਸੂਖੀ ਰਹੀ ਕਮੀਜ਼।


Thursday, October 7, 2010

ਡਾ: ਸੁਖਪਾਲ - ਨਜ਼ਮ

ਜ਼ਾਤੀ ਮਾਮਲਾ

ਨਜ਼ਮ

ਖੱਬੇ ਘਰੋਂ

ਰੋਜ਼ ਵਾਂਗ ਆ ਰਹੀ ਹੈ

ਔਰਤ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼

ਸੱਜੇ ਘਰ ਦਾ ਬਜ਼ੁਰਗ

ਇਲਾਜ ਖੁਣੋਂ

ਹੂਕ ਰਿਹਾ ਹੈ

ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਘਰ ਵਾਲ਼ਿਆਂ

ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਮਾਰ ਕੇ

ਨੀਲ ਪਾ ਦਿੱਤੇ ਹਨ

..........

ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ

ਇਸ ਸਭ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜ਼ਾਤੀ ਮਾਮਲਾ ਹੈ

..........

ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੌਲ਼ੀ ਹੌਲ਼ੀ

ਜ਼ਾਤੀ ਮਾਮਲੇ ਬਣ ਗਏ ਹਨ...

ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਰਿਹਾਈ

ਉਡੀਕਦੇ ਨਿਆਂ

ਪਾਰਕ ਵਿਚ ਬਜ਼ੁਰਗ ‘ਤੇ ਹੋਇਆ

ਨਸਲੀ ਹਮਲਾ

ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕੁੜੀ ਨੂੰ

ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸੁਆਲ

ਸੈਂਤੀ ਜੁਰਮਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀ ਦੀ ਲੋਕ ਸਭਾ

ਚੋਣ ਵਿਚ ਜਿੱਤ

ਪਿੰਡ ਦੇ ਖੂਹ ‘ਤੋਂ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ

ਪਾਣੀ ਭਰਨ ਦੀ ਮਨਾਹੀ

ਵਿਆਨਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਘਰ ‘ਚੋਂ ਮਿਲ਼ਿਆ

ਪੰਜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਜ਼ਰ ਗਏ

ਇਕੱਲੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਦਾ ਸਰੀਰ

ਟਰਾਂਟੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਫਲੈਟ ‘ਚੋਂ ਮਿਲ਼ਿਆ

ਤਿਆਗਣ ਮਗਰੋਂ ਭੁੱਖ ਨਾਲ਼ ਮਰ ਗਏ

ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਬਾਲ ਦਾ ਸਰੀਰ

ਵੀ ਸਾਡਾ ਮਾਮਲਾ ਨਹੀਂ

...........

ਤਿੱਬਤ ਉੱਤੇ

ਹੋਇਆ ਕਬਜ਼ਾ

ਇਰਾਕ ਉੱਤੇ

ਹੋਇਆ ਹਮਲਾ

ਅਫ਼ਗਾਨੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ

ਦੁਰਗਤੀ

ਗੋਲ਼ੀਆਂ ਨਾਲ਼ ਮਰਦੇ

ਚੀਨੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ

ਮੂਰਖਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ‘ਚ ਫੜਿਆ

ਐਟਮ ਬੰਬ

...........

ਅਸੀਂ ਅਜਿਹੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ

ਦਖ਼ਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ

======

ਫੈਸਲਾ

ਨਜ਼ਮ

ਤਲਵਾਰ ਦੀ ਨੋਕ ਤਿੱਖੀ ਹੈ

ਧਾਰ ਚੀਰਵੀਂ ਹੈ

ਮੁੱਠ ਉੱਤੇ ਸੋਨਾ ਹੈ

...........

ਤਲਵਾਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਪਿੰਡੇ ਵਿਚ

ਲਹਿੰਦੀ ਹੈ

...........

ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਦਾ ਹੈ

ਫੈਸਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

..............

ਤਲਵਾਰ ਦੀ

ਧਾਰ ਖੁੰਢੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ

ਨੋਕ ਮੋੜ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ

ਮੁੱਠਾ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ

ਸੋਨਾ ਲੁੱਟ ਲਿਆ ਜਾਵੇ

ਜੋ ਬਚ ਜਾਵੇ ਉਸਨੂੰ

ਮਿਆਨ ਵਿਚ ਬੰਦ

ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ

......

ਜਿਸ ਹੱਥ ਨੇ ਤਲਵਾਰ ਵਾਹੀ ਹੈ

ਉਸਨੂੰ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ


Wednesday, October 6, 2010

ਸੁਰਿੰਦਰ ਸੋਹਲ - ਨਜ਼ਮ

ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਦੀ ਮੌਤ

ਨਜ਼ਮ

ਮੈਂ ਛਤੜੀ ‘ਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸਿਧਾਰਥ ਹਾਂ

ਨਿੱਕੇ ਜਿਹੇ ਨੇ ਸੁਣਿਆ

ਜਦੋਂ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਦੀ ਠੰਢੀ ਸਵਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ:

‘ਭੁੱਖ’

ਬਚਪਨ ‘ਚ ਹੀ ਪੜ੍ਹਿਆ

ਚੋਂਦੀ ਛੱਤ ਨੇ ਕੱਚੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ‘ਤੇ

ਘਰਾਲ਼ਾਂ ਦੀ ਲਿੱਪੀ ‘ਚ ਲਿਖਿਆ,

‘ਦੁੱਖ’

ਵੱਡਾ ਹੋ ਕੇ ਕੋਹੜੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇ

ਗ਼ੁਰਬਤ ਦਾ ਕੋਹੜ ਹੰਢਾਇਆ ਹੈ

..............

ਪਤਨੀ ਸੁੱਤੀ ਨਹੀਂ

ਵਿਲਕਦੀ ਛੱਡ ਆਇਆ ਹਾਂ

ਯਿਸ਼ੂ ਨੂੰ

ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਰਾਇਆ ਹੈ

ਕਪਲਵਸਤੂ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰ ਪਿਛਾਂਹ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ

..............

ਬੋਧ ਰੁੱਖ ਦੀ ਛਾਂ

ਬੇਬਸੀ ਦਾ ਰੁੱਖ ਮਿਲ਼ਿਆ ਹੈ

ਜੋ ਕਦੇ ਸਤਾਈ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਬਿਲਡਿੰਗ ਨੂੰ

ਲੱਗੀ ਪੈੜ ‘ਤੇ ਉਗਦਾ ਹੈ

ਕਦੇ ਮੌਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ‘ਚ ਘਿਰੇ

ਗੈਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ‘ਤੇ

ਕਦੇ ਕਾਰ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ

ਪੀਲ਼ੀ ਕਾਰ ਵਿਚ

..............

ਗਿਆਨ-ਵੀਣਾ ਵਜਾਉਣੀ

ਸੁਨਹਿਰੀ ਕੁੜੀ ਹੋਵੇਗੀ

ਕਿਸੇ ਕਲੱਬ ‘ਚ

ਮਿੱਤਰ-ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਗਲ਼ ਨਾਲ਼ ਚਿੰਬੜੀ

‘ਹਲਕੇ ਸੰਗੀਤ’ ‘ਤੇ

‘ਭਾਰੇ’ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਝੂੰਮਦੀ

ਕਿਸ ਦੀ ਉਡੀਕ

ਕੇਹਾ ਨਿਰਵਾਣ

ਕੇਹੀ ਤਲਾਸ਼

ਝੱਖੜ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਤੋਂ ਤਿਲ੍ਹਕ ਕੇ

ਮੇਰੇ ਮਸਤਕ ਚ ਸਮਾਅ ਗਿਆ ਹੈ

ਮਾਰੂਥਲ ਦਾ ਭਟਕਦਾ ਵਰੋਲ਼ਾ

ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ-

ਲੀਕਾਂ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ

ਕਥਾ ਪਲਟ ਗਈ ਹੈ

ਸਿਧਾਰਥ ਬੁੱਧ ਬਣ ਕੇ

ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਬਣਦਾ ਬਣਦਾ

ਅਸਿਧਾਰਥ ਬਣ ਕੇ

ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਦੀ ਧੂੜ ਹੇਠ ਦੱਬੀ

ਸਭਿਅਤਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ

=====

ਪੀਲ਼ਾ ਚੰਨ

ਨਜ਼ਮ

ਰੌਸ਼ਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੋਂ ਦੀ

ਚੰਨ ਦਿਸਦਾ ਹੈ ਪੀਲ਼ਾ ਪੀਲ਼ਾ

ਇਸਦਾ ਦੁਧੀਆ ਚਾਨਣ ਜੀਕੂੰ

ਮਹਾਂਨਗਰ ਦੀਆਂ ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ ਨੇ

ਚੂਸ ਲਿਆ

...........

ਰੌਸ਼ਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੋਂ ਦੀ

ਦਿਸਦੇ ਚੰਨ ਵਿਚ

ਮੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਝਲਕ ਰਿਹਾ ਹੈ....

====

ਔੜ

ਨਜ਼ਮ

ਬਾਰਿਸ਼ ਹੈ

ਅਹਿਸਾਸ ਹੀਣੀ

ਭੀੜ ਹੈ

ਦਿਨ ਵੀ ਨੀਲਾ ਜਿਹਾ

ਪਰ ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ਼

ਦਿਲ ਟਕਰਾਉਂਦੇ ਨਹੀਂ

ਬਸ ਛਤਰੀਆਂ ਨਾਲ਼

ਛਤਰੀਆਂ ਖਹਿੰਦੀਆਂ ਨੇ....

=====

ਆ ਨੀਂ ਪੌਣੇ

ਨਜ਼ਮ

ਕਣੀਆਂ ਦੀ ਇਕ ਮਗਰੀ ਭਰ ਕੇ

ਸੁੱਕਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜਾ ਪਾਈਏ!

ਆ ਨੀਂ ਪੌਣੇ! ਆਪਾਂ ਵੀ ਕੋਈ

ਬੱਦਲ਼ਾਂ ਵਰਗਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਨਿਭਾਈਏ!

............

ਜਿਸਦੇ ਸਾਹੀਂ ਰਲ਼ੀ ਕੁੜੱਤਣ

ਆ ਉਸਦੇ ਸਾਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਣੀਏਂ!

ਤਰੇਲ਼ ਬੇਦਾਵਾ ਕਿਉਂ ਲਿਖਦੀ ਹੈ

ਕਲੀਆਂ ਕੋਲ਼ੋਂ ਵਿਥਿਆ ਸੁਣੀਏਂ!

ਫ਼ਿੱਕੇ ਪੈਂਦੇ ਇਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ

ਫੇਰ ਮਜੀਠੀ ਰੰਗ ਚੜ੍ਹਾਈਏ

ਆ ਨੀਂ ਪੌਣੇ!

.............

ਬਿਨ ਸਿਰਨਾਵੇਂ ਜੋ ਫਿਰਦੇ ਨੇ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਾਂ ਦਾ ਦੁਖੜਾ ਪੜ੍ਹੀਏ!

ਕਿੱਥੋਂ ਆਏ ਕਿਸ ਥਾਂ ਜਾਣਾ

ਏਨੀ ਕੁ ਪੜਤਾਲ਼ ਤਾਂ ਕਰੀਏ!

ਥਹੁ ਮਿਲ਼ ਜਾਵੇ ਜੇ ਥਾਂ ਸਿਰ ਦਾ

ਤਾਂ ਏਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਪਾਈਏ!

ਆ ਨੀ ਪੌਣੇ!

.............

ਉੱਜੜੇ ਹੋਏ ਦਰਾਂ ਦੇ ਉੱਤੇ

ਪੱਤ ਸ਼ਰੀਂਹ ਦੇ ਟੰਗਣ ਚੱਲੀਏ!

ਠਰੀ ਚਾਨਣੀ ਦੀ ਲੈ ਭਾਜੀ

ਧੁਖਦੇ ਵਿਹੜੀਂ ਵੰਡਣ ਚੱਲੀਏ!

ਮਾਰੂਥਲ ਦੇ ਪਿਆਸੇ ਹੋਠੀਂ

ਭਰ ਸਾਗਰ ਦਾ ਪਿਆਲਾ ਲਾਈਏ!

ਆ ਨੀਂ ਪੌਣੇ!!

ਆ ਨੀਂ ਪੌਣੇ!!


Tuesday, October 5, 2010

ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ - ਨਜ਼ਮ

ਘਰ

ਨਜ਼ਮ

ਆਪਣਾ ਵੀ ਇਕ ਘਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ!

ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਥੱਕੇ ਹਾਰੇ ਜਦੋਂ ਪਰਤਦੇ

ਗਲਵੱਕੜੀ ਵਿਚ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਸੀ!!

.............

ਘਰ ਦੀ ਰੰਗਲੀ ਛੱਤ ਦੀ ਛਾਵੇਂ

ਨਾ ਕੋਈ ਗਰਮੀ, ਗਰਮੀ ਹੀ ਸੀ

ਨਾ ਕੋਈ ਸਰਦੀ, ਸਰਦੀ ਹੀ ਸੀ

ਕਿਹੜਾ ਕਹਿਰੀ-ਮੌਸਮ ਸਾਨੂੰ ਪੋਹ ਸਕਦਾ ਸੀ?

ਹੋਠਾਂ ਉੱਤੇ ਸਦਾ ਲਹਿਰਦੀ

ਇੱਕ ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ ਜਿਹੀ ਨੂੰ

ਕਿਹੜਾ ਚੰਦਰਾ ਪਲ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਕੋਹ ਸਕਦਾ ਸੀ?

............

ਘਰ ਦੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਦੀ ਹੀ ਓਟ ਬੜੀ ਸੀ

ਢਾਰਸ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਜਿਹਾ ਸੀ

ਜੀਅ ਲਗਦਾ ਸੀ।

..............

ਘਰ ਦੇ ਇਕ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਦੀਵੇ ਦਾ ਚਾਨਣ ਹੀ

ਮਹਾਂ-ਨਗਰ ਦੀਆਂ ਕੁਲ ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ ਤੋਂ

ਸੁੱਚਾ ਸੁੱਚਾ ਤੇ ਚਿੱਟਾ ਸੀ।

ਹੁਣ ਤਾਂ ਚਾਨਣੀ ਰਾਤ ਵਿਚ ਵੀ ਡਰ ਲਗਦਾ ਹੈ

ਮਨ ਭਰਦਾ ਹੈ।

..............

ਹੁਣ ਹਰ ਰਾਤ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਕੇ

ਅਪਣਾ ਆਪ ਸਵਾ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ

ਕਦੇ ਕਦੇ ਮਨ ਰੋ ਪੈਂਦਾ ਹੈ

ਇਸ ਨੂੰ ਫੇਰ ਵਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।

..............

ਹੁਣ ਤਾਂ ਰੋਜ਼ ਉਦਾਸੇ ਸੱਖਣੇ

ਇਉਂ ਪਰਦੇਸੀ ਸੜਕਾਂ ਉੱਤੇ ਤੁਰਦੇ ਜਾਈਏ

ਪੱਤੜੀ ਪੱਤੜੀ ਕਿਰਦੇ ਜਾਈਏ

ਇਕ ਅਵਾਰਾ ਅਉਧ ਹੰਢਾਈਏ....

ਆਪਣਾ ਵੀ ਇਕ ਘਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ......

=====

ਵਰਤਮਾਨ

ਨਜ਼ਮ

ਵਰਤਮਾਨ ‘ਤੇ

ਸ਼ਿਕਵੇ ਕਰਦੇ

ਕਿਹੜੀ ਜੂਹ ਵਿਚ ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਹਾਂ!

............

ਰਸਤੇ ਨਾਪੇ

ਵਾਟਾਂ ਲੰਘੀਆਂ

ਜੁ ਰੁੱਖ ਆਏ

ਸੱਭੇ ਰੁੱਖ ਹੀ

ਕਿੱਕਰਾਂ ਦੇ ਸਨ

ਕੰਡਿਆਲੇ ਅਤੇ ਰੁੱਖੇ ਰੁੱਖੇ।

.................

ਪਰ ਜਦ

ਪਿਛਾਂਹ ਪਰਤ ਕੇ ਡਿੱਠਾ

ਸਾਰੇ ਰੁੱਖ ਚੰਦਨ ਦੇ ਲੱਗੇ!

ਖ਼ੁਸ਼ਬੋ ਵੰਡਦੇ

ਠੰਢੇ-ਮਿੱਠੇ

ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਰਗੇ!!

...............

ਹੁਣ ਜਿੱਧਰੋਂ ਵੀ ਵਿਚਰ ਰਹੇ ਹਾਂ

ਪਤਝੜ ਵਰਗੀ

ਬੇਰੁਖ਼ੀਆਂ ਦੀ ਰੁੱਤ ਲਗਦੀ ਹੈ!

.................

ਕੱਲ੍ਹ ਨੂੰ ਪਰ ਜਦ

ਚਾਰ ਕੁ ਕਦਮ ਪਰੇਰੇ ਜਾ ਕੇ

ਪਰਤ ਪਿਛਾਂਹ ਵੱਲ ਤੱਕਾਂਗੇ

ਇਹ ਰੁੱਖੜੇ ਹੀ

ਇਉਂ ਜਾਪਣਗੇ

ਕੂਲ਼ੇ ਕੂਲ਼ੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲ਼ੇ!

ਪਿਆਰੇ ਪਿਆਰੇ

ਮੋਹ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਛਾਵਾਂ ਵਾਲ਼ੇ!!

.............

ਅੱਜ ਜੋ ਆਪਣੇ

ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚ

ਰੇਤ ਵਿਛੀ ਹੈ

ਲੰਘਦੇ ਹੀ ਬਸ

ਸੋਨੇ ਦੇ ਵਿਚ

ਵਟ ਜਾਣੀ ਹੈ।

ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਵੇਖ ਵੇਖ ਕੇ

ਜੀਅ ਲਵਾਂਗੇ!

ਹਉਕੇ ਭਰ-ਭਰ

ਪਛਤਾਵਾਂਗੇ!!

...........

ਵਰਤਮਾਨ ‘ਤੇ

ਸ਼ਿਕਵੇ ਕਰਦੇ

ਕਿਹੜੀ ਜੂਹ ਵਿਚ......


Monday, October 4, 2010

ਰਵਿੰਦਰ ਰਵੀ - ਨਜ਼ਮ

ਇਕ ਬੇਨਾਮ ਇਸ਼ਕ

ਨਜ਼ਮ

(ਪਿਛਲੇ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ, ਦਿਲ ਦੇ ਕਈ ਅਪ੍ਰੇਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 10 ਮਈ, 2010 ਨੂੰ ਹੋਏ , ਸੱਜੀ ਅੱਖ ਦੇ ਅਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ )

*****

*ਟੁੱਟੇ ਘਰ ਨੂੰ ਉਲਟ ਪੁਲਟ ਕਰ

ਪੁਲਸ ਕਰੇ ਪੜਤਾਲ ਜਿਵੇਂ

ਦਿਲ ਦੇ ਹਮਲੇ ਪਿੱਛੋਂ ਸੁੰਨੀ

ਹੋਂਦ ਦਾ ਹੋਇਆ ਹਾਲ ਇਵੇਂ

ਹੋਂਦ, ਹੋਣ, ਨਿਹੋਂਦ ਦੇ ਵਿਚ ਤਾਂ

ਪੁਲਸਰਾਤ ਦੀ ਖੇਡ ਵੱਸੇ

ਬਚ ਕੇ ਕੋਈ ਨਾ ਲੰਘਿਆ ਏਥੋਂ,

ਬਚੇ ਜੁ, ਉਹ ਹੀ ਭੇਦ ਦੱਸੇ

ਦਿਲ ‘ਚੋਂ ਕੁਝ ਨਾ ਲੱਭਿਆ, ਤਾਂ ਫਿਰ

ਅੱਖ ਨੂੰ ਆ ਬਘਿਆੜੀ ਪਾਈ

ਸ਼ਾਇਰ ਦਾ ਸੰਸਾਰ ਨਿਰਾਲਾ,

ਇਸ ਵਿਚ ਵੱਸਿਆ, ਦਿਸਦਾ ਈ ਨਹੀਂ

ਲਹੂ ਲੁਹਾਣ ਨਜ਼ਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ

ਚਸਕਾਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਪੀੜ ਦੀਆਂ

ਕੁਝ ਦਰ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਆਪ ਮੁਹਾਰੇ,

ਕੁਝ ਦਰ ਆਪੂੰ ਭੀੜਦੀਆਂ

ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤੀ ਸੱਜਣਾ

ਜੀਵਨ ਇਕ ਸ਼ਰਾਰਤ ਸੀ

ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚੋਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਣ

ਦੀ ਇਹ ਇਕ ਮੁਹਾਰਤ ਸੀ

ਤੇਰੇ ਸਿਹਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ

ਧੀ, ਪੁੱਤ ਦਿੱਤੇ ਲਾਲ ਕਈ

ਸਾਡੇ ਦਰ ਤੂੰ ਮੁੜ, ਮੁੜ ਆਈ,

ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਭਾਲ ਲਈ

ਤਨ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਸੀਂ ਵੀ ਬੋਲੀ,

ਮਨ ਦੇ ਅਰਥ ਪਛਾਨਣ ਲਈ -

ਤਨ ਨੂੰ ਤੇਹ, ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਤੋਸ਼,

ਮਿਲੇ ਸੀ ਆਪਾ ਛਾਨਣ ਲਈ

ਕਿਤਨੀਆਂ ਦੇਹਾਂ, ਇਸ ਦੇਹ ਅੰਦਰ,

ਘੁਲ਼ ਮਿਲ਼, ਫਿਰ ਕਾਫੂਰ ਹੋਈਆਂ?

ਚੇਤੰਨਤਾ ਦਾ ਸਾਗਰ-ਮੰਥਨ,

ਸੋਮਰਸ ਨੂੰ ਝੂਰ ਰਹੀਆਂ

ਅਹਿਸਾਸਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝ ‘ਚ ਵੱਸੇ

ਤੇਰਾ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰ ਇਵੇਂ,

ਥਲ ਵਿਚ ਠੇਡੇ ਖਾ, ਖਾ ਸੁਫ਼ਨਾ,

ਖੇੜ ਲਵੇ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਜਿਵੇਂ

ਦਿਲ, ਅੱਖ ਚੀਰ ਵੀ ਲੱਭਾ ਨਾ, ਨਾਂ,

ਤੇਰਾ ਗਰਮ ਹਵਾਵਾਂ ਨੂੰ

ਪਿੰਡ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਹੁਣ ਇਕ ਮਿਕ ਹੋਏ

ਪਕੜੇ ਕੌਣ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ???

ਟੁੱਟੇ ਘਰ ਨੂੰ ਉਲਟ ਪੁਲਟ ਕਰ

ਪੁਲਸ ਕਰੇ ਪੜਤਾਲ ਜਿਵੇਂ

ਦਿਲ ਦੇ ਹਮਲੇ ਪਿੱਛੋਂ ਸੁੰਨੀ

ਹੋਂਦ ਦਾ ਹੋਇਆ ਹਾਲ ਇਵੇਂ

*****

# ਟੁੱਟੇ ਘਰ – ਜਿਸ ਘਰ ਵਿਚ ਚੋਰੀ ਹੋਈ ਜਾਂ ਡਾਕਾ ਪਿਆ ਹੋਵੇ ( Broken House )


Sunday, October 3, 2010

ਮਨਮੋਹਨ ਆਲਮ – ਉਰਦੂ ਰੰਗ

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਮੇਰੀ ਬਾਤੋਂ ਪਰ ਕਭੀ ਤੁਮ ਫਿਰ ਦੁਬਾਰਾ ਸੋਚਨਾ।

ਐਨ ਮੁਮਕਿਨ ਹੈ ਬਦਲ ਜਾਏ ਤੁਮ੍ਹਾਰਾ ਸੋਚਨਾ।

-----

ਬਾਤ ਕਰਨੀ ਸਹਿਲ ਹੋ ਜਾਤੀ ਜ਼ਰਾ ਕੁਛ ਔਰ ਭੀ,

ਤੁਮ ਬਦਲ ਦੇਤੇ ਅਗਰ ਜੋ ਹੈ ਤੁਮ੍ਹਾਰਾ ਸੋਚਨਾ।

-----

-----

ਫ਼ਾਸਲਾ ਮੇਰੇ ਤੁਮ੍ਹਾਰੇ ਦਰਮਿਆਂ ਕੈਸੇ ਬੜਾ,

ਮੈਂ ਭੀ ਸੋਚੂੰਗਾ ਜ਼ਰਾ ਤੁਮ ਭੀ ਖ਼ੁਦਾਰਾ1 ਸੋਚਨਾ।

-----

ਸੋਚ ਕਰ ਦੇਖਾ ਹੈ ਹਮਨੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮੇਂ ਬਾਰਹਾ2,

ਕਿਸ ਕਦਰ ਮਹਿਦੂਦ3 ਹੋਤਾ ਹੈ ਹਮਾਰਾ ਸੋਚਨਾ।

-----

ਆਓ ਮਿਲ ਕਰ ਹਮ ਕਰੇਂ ਮਹਿਸੂਸ ਫਿਰ ਸੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ,

ਹੋ ਚਲਾ ਹੋਨਾ ਥਾ ਜੋ ਮੇਰਾ ਤੁਮ੍ਹਾਰਾ ਸੋਚਨਾ।

-----

ਮੇਰੀ ਉਲਝਨ ਬੜ੍ਹ ਗਈ ਮੈਂ ਸੋਚਨੇ ਜਬ ਸੇ ਲਗਾ,

ਆਪ ਇਸ ਕਾ ਕੋਈ ਹਲ, ਤਦਬੀਰ4, ਚਾਰਾ ਸੋਚਨਾ।

-----

ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾ ਸੋਚੇ ਕੋਈ ਯੇ ਭੀ ਤੋ ਹੈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸਵਾਲ,

ਹੈ ਬਹੁਤ ਕੁਛ ਜੋ ਨਹੀਂ ਦਿਲ ਕੋ ਗਵਾਰਾ ਸੋਚਨਾ।

*****

ਔਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ 1. ਰੱਬ ਦੇ ਵਾਸਤੇ 2. ਵਾਰ ਵਾਰ 3. ਸੀਮਤ 4. ਤਰੀਕਾ

*****

ਗ਼ਜ਼ਲ ਮੂਲ ਉਰਦੂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਲਿਪੀਅੰਤਰ: ਸੁਰਿੰਦਰ ਸੋਹਲ

Saturday, October 2, 2010

ਗੁਰਚਰਨ ਰਾਮਪੁਰੀ - ਦੋਹੇ

ਦੋਹੇ

ਸਿਰ ਦੀ ਮੰਨਦੈਂ ਤੂੰ ਸਦਾ, ਮਾੜੀ ਨਹੀਂ ਇਹ ਗੱਲ।

ਜਿੱਧਰ ਨੂੰ ਦਿਲ ਤੋਰਦਾ, ਕਦੇ ਤਾਂ ਓਧਰ ਵੱਲ।

-----

ਦੇਖੇ ਦੁੱਖ ਬੇਗਾਨੜੇ, ਮੱਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਢੇਰ।

ਜਦ ਅਪਣੇ ‘ਤੇ ਆ ਪਈ, ਮੱਤ ਮਾਰੀ ਗਈ ਫੇਰ।

-----

-----

ਪਰਖਹੀਣ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ, ਪਰਖੋਂ ਡਰੇ ਫ਼ਰੇਬ।

ਪਰਖ ਨਾ ਕਰਦਾ ਲਾਈ-ਲੱਗ, ਨੂਰੋਂ ਖ਼ਾਲੀ ਜੇਬ।

-----

ਸਿਆਣੇ ਸੱਜਣ ਸਾਹਮਣੇ ਅਪਣਾ ਸੀਸ ਝੁਕਾ।

ਕਰਕੇ ਖੁਣਸੀ ਈਰਖਾ, ਹਿਰਦਾ ਨਾ ਤੜਪਾ।

-----

ਅਪਣਾ ਆਪ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਅੱਧੀ ਜੰਗ ਤਾਂ ਜਿੱਤ।

ਮਿਥ ਕੇ ਟੀਚਾ ਫ਼ਤਿਹ ਦਾ, ਫੇਰ ਟਿਕਾ ਲੈ ਚਿੱਤ।

-----

ਗ਼ਰਜ਼ ਸੁਰੀਲਾ ਬੋਲਦੀ, ਧਰ ਨ ਉਸ ‘ਤੇ ਕੰਨ।

ਅੰਤਕਹਨ ਪੁਕਾਰਦਾ, ਉਸਦਾ ਕਹਿਣਾ ਮੰਨ।

-----

ਹਾਜ਼ਰ ਨਾਜ਼ਰ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਝੱਬ।

ਸਾਥ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਿਹਤ, ਸੁਖ, ਮਿਲ਼ਦੇ ਨਾਲ਼ ਸਬੱਬ।

-----

ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਨਾ ਬੁਝਣ ਦੇ, ਮੱਸਿਆ ਵਕ਼ਤੀ ਹਾਰ।

ਤਾਰਾ-ਮੰਡਲ ਟਿਮਕਦਾ, ਕੋਈ ਨਾ ਅੰਤ ਸ਼ੁਮਾਰ।

-----

ਸਾਹ ਬੀਤੇ ਸੱਜਣ ਗਏ, ਪਰਛਾਵੇਂ ਭਰਮਾਉਣ।

ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਉਲਝਣਾਂ, ਸੁਪਨੇ ਬਣ ਕੇ ਆਉਣ।

-----

ਨੀਂਦਰ, ਮਾਇਆ, ਮਾਣ, ਮੋਹ, ਕੁਝ ਨਾ ਸੁਪਨੇ ਤੁੱਲ।

ਸੁਪਨਾ ਅਸੀਂ ਖ਼ਰੀਦਿਆ, ਡਾਢੇ ਮਹਿੰਗੇ ਮੁੱਲ।

-----

ਹਸ ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਮੁੱਕਣ ਤਾਂ ਦੇ ਗੱਲ।

ਸ਼ਾਇਦ ਹੁੰਝੂ ਵਹਿ ਤੁਰਨ, ਡੂੰਘਾ ਅੰਤੇ ਸੱਲ।

-----

ਸ਼ਾਇਰ ਨਾ ਪੜ੍ਹ, ਸ਼ੇਅਰ ਪੜ੍ਹ, ਭੁੱਲ ਕਰਤਾ ਦੀ ਜ਼ਾਤ।

ਪਰਖਣ ਪਾਠਕ ਪੁਰਖ ਜਦ, ਹੁਨਰੀ ਬਾਜ਼ੀ ਮਾਤ।

-----

ਤਾਰੇ ਜੁਗਨੂੰ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਤੇਰੇ ਆਲ਼ ਦੁਆਲ਼।

ਜੇ ਚਾਹੇਂ ਮਨ ਚਾਨਣਾ, ਅਪਣਾ ਦੀਵਾ ਬਾਲ਼।

------

ਗ਼ੁੱਸਾ ਪਾਪ ਗਿਆਨ ਲਈ, ਝੂਠਾ ਗ਼ੁੱਸੇ-ਖ਼ੋਰ।

ਲੱਭੇ ਜਦੋਂ ਦਲੀਲ ਨਾ, ਸਿੱਧੜ ਭੜਕੇ ਹੋਰ।

-----

ਮਨ ਕਪਟੀ ਮਿਥਿਆ ਕਥਨ, ਸਿੱਧੀ ਅੱਖ ਵੀ ਕਾਣ।

ਸਾਹਵੇਂ ਤੱਕ ਵੀ ਮੁੱਕਰੇ, ਨੀਤੀ ਖੋਟੀ ਬਾਣ।

Friday, October 1, 2010

ਸੁਰਜੀਤ ਸਾਜਨ - ਗ਼ਜ਼ਲ

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਕਦੋਂ ਆਵੇਗਾ ਵੇਲਾ ਫਿਰ ਪੁਰਾਣੀ ਦੋਸਤੀ ਵਰਗਾ।

ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵਾਅਦਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਰਗਾ।

-----

ਸੁਨਹਿਰੀ ਸੁਪਨਿਆਂ ਅੰਦਰ ਜੋ ਕੀਤੀ ਦਿਲ-ਲਗੀ ਵਰਗਾ।

ਉਹ ਕਿਰ ਸਕਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਚੇਤਿਆਂ ’ਚੋਂ ਚਾਨਣੀ ਵਰਗਾ।

-----

-----

ਕਦੇ ਭੁਲ ਕੇ ਵੀ ਮਨ ਮੰਦਰ ’ਚ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਟਿਕਾਉਂਦਾ ਨਾ,

ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਜੇ ਉਸਦਾ ਪਿਆਰ ਹੈ ਫੁਲ ਕਾਗ਼ਜ਼ੀ ਵਰਗਾ।

-----

ਖ਼ਬਰ ਹੋਈ ਨਾ ਅੰਬਰ ਨੂੰ ਨਾ ਹੋਵੇਗੀ ਕਦੇ ਸ਼ਾਇਦ,

ਕਿ ਧਰਤੀ ਤੇ ਕੀ ਵਾਪਰਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਵਰਗਾ।

-----

ਜਿਦ੍ਹੇ ਵਿਚ ਦਰਜ ਨੇ ਪੀੜਾਂ ਗ਼ਮੀ ਤੜਪਣ ਗ਼ਿਲੇ ਸ਼ਿਕਵੇ,

ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਸਦਮਿਆਂ ਦੀ ਡਾਇਰੀ ਵਰਗਾ।

-----

ਕੋਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂ ਨਾ ਜਾਣੇ ਮਨੁੱਖੀ ਹੋਂਦ ਦੀ ਕੀਮਤ,

ਪਰ ਉਂਝ ਇਹ ਆਦਮੀ ਤਾਂ ਆਦਮੀ ਹੈ ਆਦਮੀ ਵਰਗਾ।

-----

ਹਨੇਰੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜੋ ਕਰ ਸਕੇ ਤਬਦੀਲ ਦਿਨ ਵਾਂਗੂੰ,

ਤਮੰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਹੋਵੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਰਗਾ।